niedziela, 7 stycznia 2024

Odłamy chrześcijaństwa. Najważniejsze nurty i różnice część 1

Z racji na rozmiar zagadnienia, postanowiłem rozbić ten post na co najmniej dwie części, ponieważ owszem, jesteśmy jednym ciałem w Chrystusie (1 Kor 12,12-13), ale różnic jest tak wiele, że krzywdzącym dla wyznawców poszczególnych odłamów byłoby je pominąć. 



Chrześcijaństwo jest największą religią na świecie, z liczbą wyznawców szacowaną na 2.2 miliarda nie można być zbytnio zaskoczonym faktem, że wewnątrz samej wiary chrześcijańskiej istnieje wiele podziałów i spojrzeń na kwestie bardzo istotne dla wiary. Narastające na przestrzeni wieków spory doprowadzały do rozłamów w Kościele, w efekcie czego, dzisiaj mamy trzy największe nurty w religii chrześcijańskiej. Są to odpowiednio

  1. Katolicyzm – 1.1 mld
  2. Protestantyzm – 800 mln
  3. Prawosławie – 260 mln
Daje to w sumie 98,7% całościowej populacji chrześcijan, natomiast pozostałych 1,3% to różnorakie kulty, sekty oraz stowarzyszenia i kościoły nieformalne. Mimo różnic w kwestiach teologicznych, wyznawcy Chrystusa zgadzają się w kilku podstawowych kwestiach:

  • Chrześcijaństwo jest wiarą w jednego Boga w Trzech Osobach, czyli w istnienie Trójcy Świętej, czyli Boga Ojca, Syna Bożego i Ducha Świętego.
  • Syn Boży w ludzkiej postaci Jezusa z Nazaretu zstąpił na ziemię w celu odkupienia win ludzkości, zgodnie z tym, co zostało zapowiedziane w Pismach.
  • Wiara w posłannictwo Zbawiciela pozwala dostąpić zbawienia i życia wiecznego
  • Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu jest źródłem Objawienia i zostało zesłane ludzkości przez Boga
  • Uznanie nicejsko-konstantynopolitańskiego symbolu wiary czyli credo.
  • Podstawowe moralne nakazy są zawarte w Dekalogu
  • Uznania sakramentów chrztu i Eucharystii
  • Wielkanoc jest najważniejszym chrześcijańskim świętem

 

Mimo, iż wyznawcy każdej z denominacji wierzą w boskie posłannictwo Jezusa z Nazaretu i wszyscy z wyżej wymienionych nazywają go Chrystusem, to istnieją pewne kwestie sporne. Podział na trzy wyżej wymienione nurty nie nastąpił z dnia na dzień. Pierwszy, zwany Schizmą Wschodnią jest symbolicznie datowany na 1054 roku i skutkował podziałem jednego Kościoła Katolickiego na Kościół Wschodni, czyli Prawosławny i Zachodni ze stolicami odpowiednio w Konstantynopolu i Rzymie. Drugi rozłam w Kościele Katolickim nastąpił w XVI w. na skutek reformacji. Przyniosło to znaczy spadek autorytetu KK w kwestii nauczania prawd wiary. Obecnie każdy nurt pilnuje swojej ortodoksji w obrębie samodzielnie wykształconych struktur, jednakże mimo narosłych różnic, przedstawiciela zarówno Katolicyzmu, Protestantyzmu, jak i Prawosławia zgadzają się odnośnie ustaleń pierwszych czterech soborów powszechnych, tj. nicejskim pierwszym (325r.), konstantynopolitańskim (381r.), efeskim (431r.) i chalcedońskim (451), które dotyczyły głównie podstawowych prawd dogmatycznych, bosko-ludzkiej natury Chrystusa, jak i Trójcy Świętej.

Poza wyżej wymienionymi prawdami, odnośnie których wyznawcy w/w nurtów są zgodni, reszta poglądów różni się. Poniżej wynotowałem część różnic pomiędzy poszczególnymi odłamami.

 

Katolicyzm

Protestantyzm

Prawosławie

Nazwa

Kościół Katolicki, zwany powszechnym (z języka greckiego katholikos - powszechny), natomiast określenie Kościół Rzymskokatolicki oznacza powszechny kościół ze stolica w Rzymie, czyli pod autorytetem Watykanu.

Protestantyzm odnosi się do protestu złożonego przez luteran w 1529 roku odnośnie uchwały zabraniającej przechodzenia na Ewangelicyzm. Luteranie, czyli członkowie ruchu reformacyjnego zapoczątkowanego przez Marcina Lutra protestowali przeciwko tej uchwale. 

Prawosławie jest tłumaczeniem dosłownym greckich słów orthodoxos, orthodoxía, oznaczających prawdziwie, prawidłowo sławiący, prawidłowe wyznanie.

Geneza

Według KKK (katechizmu kościoła katolickiego), założenie Kościoła Katolickiego zostało zapowiedziane w Piśmie Świętym; Mat 16:18  Ja ci też mówię, że ty jesteś Piotr, a na tej skale zbuduję mój kościół, a bramy piekła go nie przemogą. Werset ten przekazuje to, co Jezus powiedział do Piotra, jakoby to on miał za zadanie zachować Jego naukę.

Ruch reformacyjny pojawił się w XVI wieku, jako chęć przywrócenia Nowotestamentowych prawd wiary w Europie. Ruch ten narodził się w Niemczech, rozpoczął go Marcin Luter, od nazwiska którego powstał Luteranizm.  

Wielka Schizma w 1054 roku doprowadziła do rozłamu w KK i podziału na Kościół Zachodni (Katolicki) i Wschodni (Prawosławny), lecz historia prawosławia sięga 692 roku, czyli synodu trullańskiego

Założyciele i zasłużeni pierwsi członkowie

Święty Piotr, Święty Paweł wraz z Ojcami Kościoła

Protestantyzm naucza że pochodzi od nauk apostolskich oraz niektórych Ojców kościoła, jak św. Augustyn, jednakże za głównych założycieli ruchu reformacyjnego uważa się Marcina Lutra, Jana Kalwina i Ulricha Zwinglego

Michał I Cerulariusz – patriarcha Konstantynopola w czasie Schizmy Wschodniej. Focjusz I Wielki, Marek z Efezu, Grzegorz z Palamas

Stosunek do soborów

Kościół Katolicki uznaje wszystkie 21 soborów powszechnych.

Protestantyzm przyjmuje doktrynę sformułowaną na przestrzeni pierwszych siedmiu soborów.

Prawosławie uznaje pierwszych siedem soborów.

Uznanie autorytetu

Katolicyzm uznaje autorytet Pisma Świętego i tradycji, oraz że papież jest namiestnikiem Chrystusa na ziemi.

Jedynym autorytetem, który jest nieomylny i samowystarczalny jest Pismo Święte i nauczyciele wiary, jak i pastorzy i protestanccy teologowie są tak kompetentni jak dobrze rozumieją nauki płynące z Pisma.

Podobnie jak Katolicyzm, Prawosławie uznaje autorytet tradycji oraz Pisma Świętego.

Rys światopoglądowy

Raczej konserwatywny

Wiele zgromadzeń przyjmuje raczej liberalne spojrzenie na świat z pewnymi wyjątkami, jak np. Ewangelikanizm

Zdecydowanie konserwatywny


1 Kor 12, 12-13 Podobnie jak jedno jest ciało, choć składa się z wielu członków, a wszystkie członki ciała, mimo iż są liczne, stanowią jedno ciało, tak też jest i z Chrystusem. 13 Wszyscy bowiem w jednym Duchu zostaliśmy ochrzczeni, [aby stanowić] jedno Ciało: czy to Żydzi, czy Grecy, czy to niewolnicy, czy wolni. Wszyscy też zostaliśmy napojeni jednym Duchem. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Dlaczego warto wierzyć w Boga. Część druga - argumentacja od strony filozoficznej

Od kiedy ludzkość zaczęła dostrzegać prawidłowości w przyrodzie ją otaczającą, rozpoczęto wysiłki skierowane ku uformowaniu jednej nauki obe...